De werkhypothese gaat uit van het fenomeen Ziel. We gebruiken het als een concept. Dat betekent: een coach of therapeut werkt ermee als een soort theoretisch model, het hoeft dus geen geloofsovertuiging te zijn of te worden. Sterker nog: de werkhypothese is een psychologisch concept en staat buiten elke filosofische of religieuze discussie. Zij is wel afgeleid van een bestaande filosofische stroming.

De herontdekking van de Ziel in de coachingspraktijk

 

Het gaat bij de inzet van de werkhypothese om een gedachtespel. Doormiddel van een perspectief switch brengen we een andere kijk op dezelfde werkelijkheid tot stand. Doel hiervan is om uiteindelijk om een gezondere houding ten opzichte van het leven te verkrijgen.

Hier in het kort iets over de theoretische achtergrond waarop ik mij baseer. De werkhypothese is afgeleid van de oud Indiase Vedanta Filosofie. In deze wijsheidstraditie wordt ervan uitgegaan dat de ziel de centrale factor is die ons leven ‘beheerst’. De ziel is een constante factor: zij blijft voortbestaan als het lichaam afsterft. Om ontwikkeling van de ziel mogelijk te maken, is het nodig om telkens weer te incarneren in een nieuw lichaam met wisselende, culturele, sociale, familiale en gender-omstandigheden. Verder ontstaat iedere keer weer een nieuwe persoonlijkheid met andere eigenschappen, talenten, (sociale)vaardigheden, temperamenten, intelligentie ect. Dit zou je een filter kunnen noemen. De door dit filter opgedane ervaringen zorgen voor de specifieke ontwikkeling tijdens een leven.

 Ieder leven heeft een thema

De ziel kiest vóór ieder leven ook een bepaald thema, bijvoorbeeld ‘niet gezien worden’, met alle faciliterende externe factoren die nodig zijn om deze specifieke ervaring te ondergaan. Het gaat voor de ziel voornamelijk om het beleven van de gevoelens die rondom dit thema ontstaan. Als alles wat het menselijk leven aan ervaringen te bieden heeft is doorleefd, is de reïncarnatiecyclus van de ziel beëindigd. De vraag naar het hoe en waarom zou in deze context te ver gaan om te beantwoorden en zou ons bovendien op het terrein van filosofie en religie brengen.

In deze wijsheidstraditie gaat men er trouwens niet vanuit dat het leven gepredisponeerd is. Sterker nog: als alles op een macht buiten onszelf terug te voeren is, zouden we ook geen verantwoordelijkheid voor onze handelingen hoeven te nemen en bestaat er ook geen vrije wil. Een leven berustend op predispositie zou zinloos zijn en het doel van ontwikkeling volstrekt onmogelijk maken. Nee, de vrije wil staat juist centraal: zodat er in ieder leven bewuste keuzes gemaakt kunnen worden. Door deze keuzes ontstaat een eindeloze aaneenschakeling van causale verbanden, waardoor een mens telkens het resultaat van zijn eigen gedachten, gevoelens en handelingen ondergaat. Dit veroorzaakt leerprocessen die tot ontwikkeling leiden. Het zielenconcept draait om ontwikkeling.

De ziel ondergaat via de persoonlijkheid telkens weer nieuwe ervaringen

Als we dit als uitgangspunt nemen, verandert de kijk op ons leven radicaal. Want als we ervan uitgaan dat ons leven ons niet zomaar overkomt als gevolg van een reeks betekenisloze toevallen, maar daarentegen juist zorgvuldig gekozen is, krijgt alles wat ons overkomt betekenis en is er sprake van een zinvol bestaan. Het leven dient immers een doel, namelijk de ontwikkeling van onze ziel. De ziel ondergaat via de persoonlijkheid telkens weer nieuwe ervaringen en dat zorgt ervoor dat zij zich verder kan ontwikkelen. Dat betekent ook dat alle omstandigheden precies zo zijn dat de persoonlijkheid deze ervaringen optimaal kan ondergaan. Dit werpt een totaal ander licht op alle sociale, culturele, maatschappelijke en politieke omstandigheden waarin we leven. Echter ook hiervoor geldt: laten we dit fenomeen niet maatschappij-filosofisch bekijken, maar zuiver psychologisch. Het betekent namelijk dat geen één leven beter of slechter is dan het andere, het zorgt alleen voor andere leermomenten.

Samenvattend: de ziel incarneert met als doel ervaringen te verzamelen. Ieder leven voegt weer iets toe. De mens is zich er in het begin niet van bewust, zodat hij/zij de ervaringen ten volste kan doorleven en als realistisch ervaart. De verschillende levens gaan over verschillende thema’s. De thema’s belichten ieder een ander aspect van het totale spectrum dat wij leven noemen. Het gaat dus niet zozeer om de ontwikkeling van onze persoonlijkheid, maar om de ontwikkeling van onze ziel. 

 

Wat zou dit zielenperspectief in de coaching en therapeutische praktijk kunnen opleveren?

In onze traditionele opvatting van het leven gaan we ervan uit dat we met ouders, leefomstandigheden en toevallen geconfronteerd worden zonder er invloed op te hebben. Dit resulteert vaak in een kritische houding ten opzichte van onze ouders, wat niet zelden een innerlijk verwijt wordt. Ook hebben we het vaak moeilijk met dat wat ons overkomt, zeker als het onplezierig is of zelfs heel zwaar, zoals bij het verlies van een geliefd mens. Dit kan ervoor zorgen dat we het leven als willekeurig en daarmee onrechtvaardig ervaren. Aan de andere kant nodigt dit perspectief ook uit om de ‘schuld’ voor van alles en nog wat buiten ons zelf te leggen. Want het zijn de ouders, onze leefomgeving en alles wat ons zomaar toevalt, die verantwoordelijk zijn voor ons leven. De slachtofferrol ligt op de loer.

Als wij hetzelfde verhaal vanuit de vrije keuze van de ziel beschouwen, ziet het leven er heel anders uit. Dan zijn wij namelijk zelf verantwoordelijk voor de ouders, de leefomgeving en zelfs voor de structuur van onze persoonlijkheid. Immers, onze ziel heeft dit web van omstandigheden zelf geconstrueerd. Onze ouders zijn dan geen willekeurig fenomeen waar we mee moeten leren dealen, maar zijn factoren die ons leerproces faciliteren. Met andere woorden: zij zijn precies zo, opdat de juiste omgeving ontstaat om ons te kunnen ontwikkelen. De slachtofferrol verdwijnt, acceptatie komt hiervoor in de plaats.

Alles is goed zoals het is 

 

Vanuit dit perspectief zijn alle omstandigheden goed zoals ze zijn. Dat zorgt voor acceptatie van onszelf en tevens van de leefomstandigheden waarin iemand leeft. Er ontstaat meer rust en tevredenheid. Vanuit acceptatie kun je naar de ontwikkelmogelijkheden kijken, zonder jezelf anders te moeten maken dan je bent. Ook mijn ouders hoef ik niets meer te verwijten, waardoor ik ze kan nemen voor wat ze zijn. Ik raak niet verbitterd omdat ik mijn lot als te zwaar of onrechtvaardig beleef, ik kan het accepteren. Als alles een doel dient, namelijk de ontwikkeling van mijn ziel, is niets zinloos. Dat geeft moed om door te gaan.  En ten slotte: als ik mijn leven als zinvol ervaar maak ik meer kans op een gelukkig leven.

De werkhypothese nodigt mensen uit vanuit een gedachtespel naar hun leven te kijken en te bedenken wat er voor hen gaat veranderen als zij door de bril van de bewuste keuze van de ziel naar hun leven kijken. Zo’n perspectiefswitch kan een mindset veroorzaken, waardoor mensen vanuit meer rust en tevredenheid naar hun leven kijken.

De werkhypothese is ontwikkeld door ©Anne Pauen 2020 de bijbehorende trainingen worden aangeboden door haar na en bijscholingsinstituut.

De werkhypothese is onderdeel van de masterclass die januari 2021 van start gaat. Wil je op de hoogte blijven, vul dan het contactformulier in.

https://dereisvandeheld.nl/contact/