De werkhypothese werkt met het fenomeen Ziel als een theoretisch model, niet als een geloofsovertuiging. Als coach of therapeut gebruik je het als een psychologisch concept. 

De herontdekking van de Ziel in de coachingspraktijk

 

De werkhypothese is een gedachtenspel. Door middel van een perspectiefswitch ontstaat een andere kijk op dezelfde werkelijkheid, met als doel meer acceptatie van jezelf.

Theoretische achtergrond van de methode

De werkhypothese is afgeleid van de oud Indiase Vedanta Filosofie. In deze wijsheidstraditie wordt ervan uitgegaan dat de ziel de centrale factor is die ons leven ‘beheerst’. De ziel is een constante factor: zij blijft voortbestaan als het lichaam afsterft. Om ontwikkeling van de ziel mogelijk te maken, is het nodig om telkens weer te incarneren in een nieuw lichaam met wisselende, culturele, sociale, familiaire en genderomstandigheden. Verder ontstaat iedere keer weer een nieuwe persoonlijkheid met andere eigenschappen, talenten, (sociale) vaardigheden, temperamenten, intelligentie etc. Dit zou je een filter kunnen noemen. De door dit filter opgedane ervaringen zorgen voor de specifieke ontwikkeling tijdens een leven.

 Ieder leven heeft een thema

De ziel kiest vóór ieder leven ook een bepaald thema. Bijvoorbeeld ‘niet gezien worden’, met alle faciliterende externe factoren die nodig zijn om deze specifieke ervaring te ondergaan. Het gaat voor de ziel voornamelijk om het beleven van de gevoelens die rondom dit thema ontstaan. Als alles wat het menselijk leven aan ervaringen te bieden heeft doorleefd is, is de reïncarnatiecyclus van de ziel beëindigd. De vraag naar het hoe en waarom zou in deze context te ver gaan om te beantwoorden en zou ons bovendien op het terrein van filosofie en religie brengen.

In deze wijsheidstraditie gaat men er trouwens niet vanuit dat het leven gepredisponeerd is. Sterker nog: als alles op een macht buiten onszelf terug te voeren zou zijn, zouden we geen verantwoordelijkheid voor onze handelingen hoeven te nemen en bestond er geen vrije wil. Een leven berustend op predispositie zou zinloos zijn en het doel van ontwikkeling volstrekt onmogelijk maken. Nee, de vrije wil staat juist centraal zodat er in ieder leven bewuste keuzes gemaakt worden. Door deze keuzes ontstaat een eindeloze aaneenschakeling van causale verbanden, waardoor een mens telkens het resultaat van zijn eigen gedachten, gevoelens en handelingen ondergaat. Dit veroorzaakt leerprocessen die tot ontwikkeling leiden. Het zielenconcept draait om ontwikkeling.

De ziel ondergaat via de persoonlijkheid telkens weer nieuwe ervaringen

Als we dit als uitgangspunt nemen, verandert de kijk op ons leven radicaal. Want als we ervan uitgaan dat ons leven ons niet zomaar overkomt als gevolg van een reeks betekenisloze toevallen, maar daarentegen juist zorgvuldig gekozen is, krijgt alles wat ons overkomt betekenis en is er sprake van een zinvol bestaan. Het leven dient immers een doel, namelijk de ontwikkeling van onze ziel. De ziel ondergaat via de persoonlijkheid telkens weer nieuwe ervaringen en dat zorgt ervoor dat zij zich verder kan ontwikkelen. Dat betekent ook dat alle omstandigheden precies zo zijn dat de persoonlijkheid deze ervaringen optimaal kan ondergaan. Dit werpt een totaal ander licht op alle sociale, culturele, maatschappelijke en politieke omstandigheden waarin we leven. Echter ook hiervoor geldt: laten we dit fenomeen niet maatschappij-filosofisch bekijken, maar zuiver psychologisch. Het betekent namelijk dat geen één leven beter of slechter is dan het andere, het zorgt alleen voor andere leermomenten.

Samenvattend: de ziel incarneert met als doel ervaringen te verzamelen. Ieder leven voegt weer iets toe. De mens is zich er in het begin niet van bewust, zodat hij/zij de ervaringen ten volste kan doorleven en als realistisch ervaart. De verschillende levens gaan over verschillende thema’s. De thema’s belichten ieder een ander aspect van het totale spectrum, dat wij leven noemen. Het gaat dus niet zozeer om de ontwikkeling van onze persoonlijkheid, maar om de ontwikkeling van onze ziel. 

 

Wat levert dit zielenperspectief in de coachings en therapeutische praktijk op ?

Door onze traditionele opvatting van het leven gaan we ervan uit dat we met ouders, leefomstandigheden en toevallen geconfronteerd worden zonder er invloed op te hebben. Dit resulteert vaak in een kritische houding ten opzichte van onze ouders, wat niet zelden een innerlijk verwijt wordt. Ook hebben we het vaak moeilijk met dat wat ons overkomt, zeker als het onplezierig is of zelfs heel zwaar, zoals bij het verlies van een geliefd mens. Dit kan ervoor zorgen dat we het leven als willekeurig en daarmee onrechtvaardig ervaren. Aan de andere kant nodigt dit perspectief ook uit om de ‘schuld’ voor van alles en nog wat buiten onszelf te leggen. Want het zijn de ouders, onze leefomgeving en alles wat ons zomaar toevalt, die verantwoordelijk zijn voor ons leven. De slachtofferrol ligt op de loer.

Als wij hetzelfde verhaal vanuit de vrije keuze van de ziel beschouwen, ziet het leven er heel anders uit. Dan zijn wij namelijk zelf verantwoordelijk voor de ouders, de leefomgeving en zelfs voor de structuur van onze persoonlijkheid. Immers, onze ziel heeft dit web van omstandigheden zelf geconstrueerd. Onze ouders zijn dan geen willekeurig fenomeen waar we mee moeten leren dealen, maar zijn factoren die ons leerproces faciliteren. Met andere woorden: zij zijn precies zo, opdat de juiste omgeving ontstaat om ons te kunnen ontwikkelen. De slachtofferrol verdwijnt, acceptatie komt hiervoor in de plaats.

Alles is goed zoals het is 

 

Vanuit dit perspectief gezien, zijn alle omstandigheden goed zoals ze zijn. Dat zorgt voor acceptatie van onszelf en tevens van de leefomstandigheden waarin iemand leeft. Er ontstaat meer rust en tevredenheid.

Vanuit acceptatie kun je naar de ontwikkelmogelijkheden kijken, zonder jezelf anders te moeten maken dan je bent. Ook je ouders hoef je dan niets meer te verwijten, waardoor je ze kunt nemen voor wat ze zijn. Je raakt niet meer verbitterd omdat jij jouw lot als te zwaar of onrechtvaardig beleeft, je kunt het accepteren. Als alles een doel dient, namelijk de ontwikkeling van jouw ziel, is niets zinloos. Dat geeft moed om door te gaan. En ten slotte: als jij jouw leven als zinvol ervaar, maak je meer kans op een gelukkig leven.

De werkhypothese nodigt mensen uit vanuit een gedachtenspel naar hun leven te kijken en te bedenken wat er voor hen gaat veranderen als zij door de bril van de bewuste keuze van de ziel naar hun leven kijken. Zo’n perspectiefswitch kan een mindset veroorzaken, waardoor mensen vanuit meer rust en tevredenheid naar hun leven kijken.

De werkhypothese is ontwikkeld door Anne Pauen. De bijbehorende trainingen worden aangeboden door haar na- en bijscholingsinstituut.

De werkhypothese is onderdeel van de masterclass en wordt tevens na de zomer in 2021 als nieuwe themamodule aangeboden. Wil je op de hoogte blijven van de startdatum, vul dan het contactformulier in

https://dereisvandeheld.nl/contact/